KLEZMER...muziek voor de ziel

De betekenis van klezmer...
Klezmer komt van het Hebreeuwse woord 'kli-zemer' dat zoiets als lied-instrument, instrument om mee te zingen betekent. ('Zemer' is een Hebreeuws onomatopé-woord; klanknabootsing van het zoemen, het trillen van een snaar).
We zeggen wel: de viool heeft een zangerig geluid. Een viool - maar ook een klarinet - kan klagen en juichen, lachen en huilen. Het is dan ook geen wonder dat dit de twee belangrijkste instrumenten zijn die in klezmermuziek gebruikt worden. Als je stem door verdriet wordt dichtgeknepen, dan heb je nog een instrument om je pijn of heimwee de ruimte te geven. Als er voor je vreugde geen woorden zijn, kun je naar een instrument grijpen om te zingen. Klarinet en viool zitten qua klank dicht in de buurt van de menselijke stem en kunnen die imiteren door bijvoorbeeld een stembuiging of 'krechtz' (kreun)..
Sores en gein, vreugde en pijn, weemoed en plezier, vrolijkheid en ontroering, geen muzikale stijl verbindt al deze tegenpolen zo onverbrekelijk met elkaar als klezmer. De muziek laat zich het best omschrijven als ‘weemoed om op te dansen, plezier om bij te huilen’.
Klezmer is de dynamische, steeds veranderende en zich ontwikkelende muziek, van de Joden die in
Oost-Europa woonden. Het werd oorspronkelijk gespeeld door bands van reizende muzikanten die bekend stonden als Klezmorim.
Bij de meeste gelegenheden van enig belang kon je er zeker van zijn, dat er een groep Klezmermuzikanten aanwezig was om de feestelijkheden met hun muziek te begeleiden..
De basis van Klezmer wordt geleverd door de muziek van de Ashkenazische Joden uit het westen van Centraal Europa. Centraal Europa. Deze muziek ontwikkelde zich tot de huidige Klezmer door uitwisseling met andere muziekstijlen.
Vroege invloeden waren plaatselijke volksmelodieën, klanken uit het Grieks-Turkse gebied van het Ottomaanse Rijk en Chassidische muziek.
'Muziek met een lach en traan' is een beschrijving die op klezmer van toepassing is. Klezmermuziek is veelal vrolijke (bruilofts)muziek die bij nadere beschouwing toch in een (gewijzigde) mineur toonladder blijkt te staan. Van origine is klezmer de muziek van de jiddisch sprekende Joden in met name Oost-Europa. De Jiddische benaming "klezmer" vindt zijn oorsprong in twee oud-hebreeuwse woorden "kley" (werktuig) en "zemer" (musiceren). De klezmer muzikanten of klezmorim speelden/spelen vooral op bruiloften. Hier werd vooral veel dansmuziek gespeeld (bulgars, freilachs, khossidls en shers).
Door de eeuwen heen ontwikkelde zich een repertoire dat bestond uit luister- en dansmelodieën. Een hoge mate van expressiviteit en diverse muziektechnische vaardigheden waren vereist om de stukken te kunnen spelen, waarbij de viool en de klarinet uitgroeiden tot de hoofdinstrumenten. Elke stad en elk dorp met een redelijk grote Joodse populatie had wel zijn eigen klezmer kapelye. In het laatste kwart van de negentiende eeuw bestond een grote kapelye uit de volgende instrumenten: één of twee eerste violen, één of twee tweede violen, cello of contrabas (in grote groepen beiden), fluit, klarinet, trombone en één of twee ritme-instrumenten (Turkse trom, snarentrom). Maar in de regel bestond een klezmergroep uit twee tot vier klezmorim waarbij de eerste violist ook vaak de bandleider was. Hun werkgebied was doorgaans in een straal van 100 á 200 kilometer rondom de eigen shtetl (stad).


Schpil-sche mir a lidele in jiddisch - derwekn sol es frejd und nischt kajn chidesch - as ale mentschn grojs un klejn soln es farschtejn,
fun mojl tsu mojl dos lidele sol gejn.
refrein: Schpil, schpil, klesmer, schpil - wejst doch, wos ich majn un wos ich wil. - Schpil, schpil a lidele far mir - schpil a nigndl mit harts un mit gefil!
Taal is de ganzeveer waarmee je in het hart schrijft,
het lied is de ganzeveer waarmee je in de ziel schrijft. 

De muziek ontstond spontaan op straat, in werkplaatsen, thuis en op feesten. Het gaat over het leven van alledag, over de Sjabbat (rustdag), geluk en verdriet, realiteit en dromen. De laatste jaren mag instrumentale jiddische muziek, nu vaak Klezmermuziek genoemd, zich in een steeds groter wordende belangstelling verheugen.
Deze muziek werd door Joodse emigranten rond het begin van deze eeuw meegenomen naar Amerika en onderging daar o.a. invloeden van de Jazz en Vaudeville. Terug in Europa werden deze Amerikaanse invloeden al snel herkenbaar en kreeg Klezmer-muziek een steeds duidelijkere profilering. Behalve Amerika zijn de Balkan landen belangrijk geweest voor de beïnvloeding van deze muziek. Deze verschillen in stijl zijn overigens altijd duidelijk hoorbaar. De meesten kennen Klezmer vooral als Joodse bruiloftsmuziek, hetgeen zeker een duidelijke Klezmer kant is. Maar naast de uitbundige, spontane feestmuziek, waarbij veel en enthousiast gedanst wordt, kent Klezmer ook een melancholische kant. Innemend en gevoelig, haast droevig klinken de Joodse liederen waarin alle tragiek van het leven bezongen lijkt te worden.
HEERENVEEN IPV SPORTSTAD NU RICHTING SLOOP-GEMEENTE...( 2008)
Graag aandacht voor Heerenveen en de conceptplannen voor afbraak van een prachtige straat vanwege de financiële belangen.
Heerenveen CENTRUM moet in 2020 de voorbeeldwijk van Europa zijn?
Onder het mooie woord "herstructurering" wil men nl terugkomen op een eerder concept uit 2005 en wil men centrum west tot aan het "sportstadgebied" in het oosten onder de loep en als het even kan onder de hamer brengen ivm de heilige koe; de auto.
Want men vindt dat er parkeergelegenheid moet zijn en een soort snelweg.
Nu staan er in het gemeentelijke monumentenbeleid natuurlijk een aantal beeldbepalende stukken; het resterende van wat al tegen de vlakte gemept werd is alleen nog te vinden in de foto-archieven..Menig kenner keek met afgrijzen naar het verdwijnen van oa de Watertoren welke plaats moest maken voor een hoek met een paar winkels en woningen. Welke vervolgens opeens weer op de lijst dreigde te komen voor afbraak.
Tussen 2010 en 2015 wil de B en de W van het NU echter ieder geval dat er begonnen zal worden met de uitvoering om 2 straten te ontdoen van "beeldbepalende woningen". Waaronder tevens woningen die onder het "monumentenbeleid" vallen.
De waarde van de hele groep beeldbepalende panden van de Compagnonstraat én een deel van de v Dekemalaan moet vooral worden bezien vanuit volkshuisvestelijke én architectonische zin. Tastbare en karakteristieke herinneringen die eerder renovatie behoeven in oude stijl en als woonvorm in stand gehouden horen te worden. Tenslotte is renovatie-met-stijlbehoud door menig gemeente elders toegepast..
Echter....
Arqin, één van de corporaties die onder de "Accolade"groep valt is verhuurder/eigenaar van deze huur- panden.
Een terugblik:
In 2006 De gemeente schat de kosten voor de herstructurering van het gebied tussen Gedempte Molenwijk, Fortuinflat, Van Dekemalaan, Compagonstraat en Breedpad nu op 35,8 miljoen. Corporatie Holding Friesland trekt zich terug.
Momenteel: 2007:
De oude leerlooierij / kaaspakhuis werd gerenoveerd en wordt mogelijk een kantoorruimte ( Gedempte Molenwijk) Casino ( Gedempte Molenwijk) De Ontdekking, restaurant, heeft kapitaal geïnvesteerd Verzekeringsbedrijf werkzaam in prachtig oud pand Bachus heeft kapitalen geInvesteerd ( Gedempte Molenwijk) Bóven de Supermarkt een behoorlijk aantal koopflats Boven de Turkse Toko en de Reform-winkel een behoorlijk aantal koopflats (bouwjaar 1979 c.a € 119.500,- k.k.)
En verder liggen er nog (oude) plannen over:
Het platgooien van het Appelhof ( sociale woningen-lage huren) de zogenaamde "kippenhokken" bij de Surinamer-singel ( sociale woningen-lage huren) De Pastorie-straat ( beeld-bepalende woningen) V Cuyckstraat ( beeldbepalende woningen) Bloemenbuurt ( beeldbepalende woningen) En niet te vergeten de Vlinderbuurt... ( de afbraak van woningen aan de P.Panderstraat, Oude Molenweg en E.Halbertsmastraat is achter de rug)
Het beperken van het aantal functies in het nu bekend gemaakte plangebied heeft als "bijkomstigheid" dat zeker in het huurgebied het onderhoud minimaal is geweest, het vrachtverkeer, ondanks de aangelegde drempels, al jaren voor gevaarlijke situaties zorgt en de gemeente het niet zo nauw neemt met de verzakte stoepen. Hoezo verloedering?
Ah....de verloedering op de Gedempte Molenwijk werd bedoeld?
De gedoogzone van Casino, Flipperkasten, koffie en shoarma-shop? En waar diverse panden opeens in brand schoten? En waar de grond nog steeds vervuild is door de in vroeger jaren aanwezige bedrijfjes? ( zie history oud Heerenveen)
Of gaat het meer om de huurwoningen, een paar stappen verder? Waar de bewoners een paar jaar geleden door deze zelfde verhuurder cv werd aangeboden echter geen spouwmuur ...mogelijk omdat er toen weer niets veranderd mocht worden ivm het monumentale gehalte van de woningen.
Menig bewoner heeft, misschien een klein aantal uitgezonderd, binnenshuis behoorlijk veel opgeleukt ivm energie, leefbaarheid en meer van die er voor de gemeente en verhuurbedrijf mogelijk niet toedoende redenen.
De gemeente (initiatiefnemer) bestaat uit voornamelijk P vd A ( Burgemeester P. de Jonge, Wethouder L.Buwalda, Wethouder C.vd Laan) met als toevoeging Wethouder M.Scheweer (CDA) ( tevens verbonden aan Hus en Hiem en tevens dus ook projecthouder) Echter enige paradox lijkt te ontstaan bij de mening van de eigen fractie van deze Partij van de Arbeid over dat de gemeente terughoudend moet zijn met de sloop van woningen. Er is nog steeds sprake van een TEKORT aan BETAALBARE woningen voor mensen met een smalle beurs, nietwaar? ( eigen tekst P vd A)
Daarnaast speelt in mijn gedachten mee dat, als het om de grond gaat, men eerst wel eens bodem-onderzoek mag gaan doen. Eer men er zelfs maar over dénkt deze Gedempte Molenwijk te voorzien van een mengmix aan lichte horeca, koop en huur appartementen. Die men de zogenaamde "starters" wil gaan aanbieden.
Terugkijkend op het ontwerp-bestemmingsplan, het conceptplan 2007 van gemeente Heerenveen, valt me verder op dat dit college op 4 september j.l ingestemde met een nieuw voorstel voor herstructurering van het plangebied Heerenveen-Centrum-West.. Inspraak, bezwaar en beroepsprocedure van de bewoners in dit gebied aan den CDA-Pvd A laars lapte. In dát opzicht werden de belangen van de bewoners via het toegevoegde deel v Dekemalaan en Compagnonstraat al opnieuw geschaadt. Nog maar niet te spreken over de overige belangen van de in het concept aangereikte plaatsen in de toegestuurde papieren.
Het ontwerpbestemmingsplan wil mogelijk groenlicht ontvangen van politieke fracties op 11 februari 2008 terwijl er een "informatie-avond" op 4 februari 2008 voor bewoners gepland staat. Wethouder Meine Scheweer ( CDA) mag deze presentatie doen waarbij het niet de bedoeling is om vragen te stellen. Aldus de papieren.
Rest nog dat er nog 2 verkiezingen komen + de inflatie niet werd meegenomen. De olie problematiek buiten beschouwing werd gelaten en het papierwerk alleen al een paar miljoen kost!
Ondanks dat een tevredenheids-onderzoek indertijd het veiligheidsgevoel van de gemiddelde Heerenveense burger een positief beeld gaf lijkt nu het achterstallig onderhoud van een prachtig stukje oud-Heerenveen misbruikt te worden door 2 zaken door elkaar te halen. Verpaupering door "het er op aan laten komen" qua onderhoud en het economisch belang van sportstad Heerenveen waardoor deze karaktervolle panden moeten wijken en er éénhapsworst voor in de plaats komt.
De Gedempte Molenwijk opschonen kan nooit vergeleken worden met het opschonen van een resterend ouder deel woningen die zeker wat nummer 1-3 van deze van Dekemalaan t/m de Compagnonstraat aan het Breedpad renovatie behoeven in oude stijl. Arqin, als verhuurder kan misschien beter een kanaal gaan zoeken om dit cultureel erfgoed in ere te herstellen. De beeldverstorende panden (Gedempte Molenwijk) liggen namelijjk niet evenredig aan de beeldbepalende panden op de gehele van Dekemalaan . De gemeente Heerenveen snapt dát ook wel. Daarnaast geldt dat door de sloop het beschermde stads/dorpsgezicht ernstig wordt geschaad .
Hopelijk dat de gemeenteraad niet slaapt en B&W wijst op het verder verneuqen van een historisch gebied middels het willen optrekken van een woonwijkje die deels uit gladde flatjes gaat bestaan .
en verder...
.......verdringing moet je als overheid niet mogelijk willen maken, zeker niet bij mensen met lage inkomens en sociale huurwoningen met daarnaast het feit dat het karakter van een gemeente bestaat om in de eerste plaats te zoeken naar een renovatie in oude stijl van beeldbepalende woningen. Zeker in de kern van een gemeente.
Sommige corporaties gaan wel erg snel tot sloop over om zoveel mogelijk winst te maken echter de bouwkundige staat van de v Dekemalaan en Compagnonstraat is niet dusdanig dat " het pand/de panden kan/kunnen instorten".
Een "probleemwijk" kan het ook niet genoemd worden wat sloop rechtvaardigt op het gebied van het conceptplan. Als Heerenveen echter het moment vóór kan blijven dat een buurt in een lastig omkeerbare vervalspiraal terechtkomt kan zij volstaan met minder grootschalig ingrijpen. Dat zou niet alleen een substantieel beeldbepalend rendement opleveren maar ook belangrijke sociale voordelen hebben zoals meer tevreden bewoners onder de lagere inkomens en minder gedwongen verhuizingen.
In de geschiedenisboeken staat verder het dempen van de "Molenwijk" . Waarna deze zelfde "wijk" een min of meer archeologisch gebied werd. Welke, door divers situaties vervolgens weer door bodemvervuiling bedekt werd. Ondanks de kennis maalde Heerenveen niet verder hierover en liet de boel de boel. Zouden interne factoren als bedrijfsbeleid en bestuursvisie het sloopgedrag van Heerenveen en de corporatie bepalen?
de gemeente
Als een woonbuurt gebreken vertoont geldt dat meestal ook voor de infrastructuur: bestrating, riolering en de inrichting van het openbare gebied. Soms heeft de gemeente daarnaast andere plannen, zoals bestemmingsverandering en verkeersmaatregelen. Bij ingrijpende verbetering moet de gemeente de infrastructurele kosten zelf dekken, bij nieuwbouw kunnen de kosten worden verdisconteerd in de nieuwe grondexploitatie en heeft de gemeente via het bestemmingsplan een beslissende invloed.
- de verhuurder
De oudere naoorlogse voorraad vormt de 'cash cow' van veel woningcorporaties: tegenover de huuropbrengsten staan relatief lage exploitatielasten. Zolang dat duurt is schijnbaar risicoloos doorexploiteren tot in de gevarenzone en dan 'noodgedwongen' slopen aantrekkelijker - en bij twijfel of meningsverschil over de gewenste aanpak veel makkelijker - dan tijdige kostbare herinvesteringen;.
- de architect
Glossy nieuwbouw scoort beter en lijkt meer creatieve mogelijkheden te bieden dan moeizaam ingewikkeld tijdrovend en ondergewaardeerd herontwerp vanbestaande woningen. In architectuurtijdschriften wordt aan herontwerp van de bestaande voorraad maar weinig aandacht besteed. En ook opdrachtgevers zijn gevoelig voor glossy publiciteit, dus waar kies je voor als je de kans krijgt?
- het bouwbedrijf
Het werken in de bestaande en bewoonde voorraad vraagt vakbekwamer en sociaal vaardiger personeel, een flexibelere organisatie en een andere bedrijfsvoering dan seriematige nieuwbouw, en aan grote tunnelkisten heb je niet veel. Het opbouwen van ervaring in het renovatievak gaat niet zomaar en brengt risico's - bron van vooroordelen - met zich mee. En ook bij bouwers scoort de glans van het nieuwe hoog.
- bewoners
Als een buurt in de sociale gevarenzone verkeert, is sloop een mogelijkheid om van ongewenste bewoners af te komen of met een sloopurgentie een riante positie op de woningmarkt te verwerven.
(Al is dit laatste in het onderhavige niet van toepassing daar ik deze mensen ken...)
en verder ...
Er bestaat in de archieven een relevant overzicht van een Bodem Informatie Systeem (BIS4all ) van de gemeente Heerenveen. Dit over de vervuilde grond natuurlijk Het laatste wat ik kon achterhalen was een bodembeheerplan en bodemkwaliteitskaart van 2005 (!?)
Verders…in heel Nederland, zo ook in Friesland en in Heerenveen, heeft men het over de behoefte aan betaalbare woningen.
Geen hond die er in gelooft dat de ideeen van woningen in laagjes een bereikbaarheid geeft aan mensen met lagere inkomens. Waarbij tevens wordt meegenomen dat de huurpremie wordt afgebouwd en de vaste lasten steeds hoger worden.
“dat verdient zich terug” werd al eerder gemompeld door Wethouder Scheweer (CDA) toen ik in een bijeenkomst eens vroeg hoe de lagere inkomens de kosten moesten ophoesten van nieuw uit de grond getrokken huurwoningen. Inmiddels weten we dat de groep Minima hierdoor opgejaagd worden naar oude wijken die ook weer op de planning staan voor afbraak....
Met andere woorden; ik ga een confrontatie op dat gebied verdomme verdomme niet uit de weg met de Partij van de "Arbeid" en het CDA!
Wordt het een vervolg op het credo van de 70’r jaren toen ook al mooie panden tegen de vlakte gingen?
Nóg iets om mee te nemen ( doe ik óók ):
De Europese kaderrichtlijn bodem verplicht lidstaten van de EU tot het opstellen en
uitvoeren van beleid dat de bodem tegen zeven bedreigingen beschermt. Het beschermingsniveau
mag afhangen van de functie van de bodem en mag door decentrale overheden
worden vastgesteld. Dat past in de uitgangspunten van het Nederlandse beleid. De richtlijn
beschrijft onder meer hoe de aanpak van bodemverontreiniging in lidstaten georganiseerd
moet worden. Die beschrijving sluit grotendeels aan op de bodemsaneringspraktijk in
Nederland en biedt kansen om Nederlandse kennis op dit terrein te exporteren.
De richtlijn bevat een aantal aandachtspunten voor het Nederland waarover opheldering
kan worden gevraagd bij de Commissie.
Zo is de werking van de richtlijn breder en potentieel meer verplichtend dan het Nederlandse bodembeleid.
Dat geldt bijvoorbeeld voor het beperken van bodemafdekking door bebouwing en bestrating, het verminderen
van verlies van organische stof in veengronden en in de toekomst het terugdringen van
verzilting door zeespiegelstijging.
Daarnaast bevat de richtlijn veel algemene uitgangspunten. Die geven enerzijds
beleidsruimte, maar kunnen door lokale overheden verschillend geïnterpreteerd worden.
Denkbaar is dat derden zich dan bij de rechter beroepen op eenduidige interpretatie van
verplichtingen uit de richtlijn….
Heerenveen wil alles laten wijken om op de kaart te blijven als "sport-stad" van het noorden blijkbaar..?
onderstaande foto's geven een indruk van deze mooie straat..
...NU
TOEN
...LINKS zou men willen slopen ivm een rij-route voor vracht-verkeer
...WATERTOREN (wettertoer) eerder gesloopt ivm winkelpandjes..
...Burger-Meester (Partij van de Arbeid) P. de Jonge Heerenveen
Bovenstaande als reactie op het sloopbeleid van Heerenveen; de bewoners beraden zich....





ZOMER 2005 ... èèn-richtings-verkeer ....



...en een mooie combinatie-foto...
..





HAAIEN........EN........FOSSIELEN

Haaien + Roggen (chondrichthyes)
Haaien zijn mooie dieren...net als ieder ander dier. Zij bezitten een skelet van lauter kraakbeen en hebben open kieuwspleten. De meeste haaien zijn roofvissen met goed ontwikkelde tanden en beschermd door benige schubben. De tanden en schubben (en soms een stekel wat de rog betreft) zijn de enige fossiele overblijfselen. Haaien hebben 2 paar dubbelvinnen en zijn meer gespecialiseerd qua tanden en kaken dan de rog. De oudste haai kwam uit het "Devoon-tijdperk" (ca 400 milj. jr geleden). Dit tijdperk eindigde ca 60 milj.jr.later)
Het "Devonische" tijdperk gaf het ontstaan aan een prachtige opbloei van de vissen, de landplanten en de eerste landdieren; primitieve amfibiën.De vissen bestonden uit verschillende soorten van kaakloze (ostracodermen), gepantserde (placodermen), haaien en de eerste beenvissen (osteichthyes).
De haaien-tanden zijn veel voorkomende fossielen in bepaalde afzettingen uit deze miocene tijd; de grootste zijn afkomstig van "Carcharodon"", een haai van 2 tot 15 meter.
Ik ben ca 4 jaar geleden in aanraking gekomen met deze hobbie. Daarvoor was ik meer gericht op archeologische vondsten.Via kennissen werd het terrein groter om te zoeken: vanuit steen/kalk groeve om naar dino-resten te zoeken werd de stap verplaatst naar swamp, modder, zand en klei.
Sommige periodes was het 03.00 u. wakker worden, 0.400 u. rijden en om 0.600 u. stonden we al te kuilen..in het schemer vaak ook nog.We hoorden de ganzen overvliegen en zagen de lucht aan de horizon langzaam oplichten..
Het verzamelen/zoeken kan het hele jaar door plaatsvinden, zelfs bij 10 graden onder nul (gevoelswaarde 20 graden onder nul) hebben we gezocht. Eerst een plak ijs wegbikken en daarna doorspitten en hakken...tot de grond bereikt is waar geen vocht voorkomt.Tijd en ruimte bestaat op zo'n moment niet meer.
Via de fossielen zou de evolutie-theorie een theorie zijn, niet meer dan dat, maar mèt fossiele resten komt de klimaatsverandering dichterbij die toen heeft plaatsgevonden...
Als we er bij stilstaan dat alle levensvormen zich hebben ontwikkeld uit de oudste, levende organismen, ca drie miljard jr. geleden...voelen we ons nietig worden als mens..op deze aardkloot....
het skelet van een haai..
Hexanchusgigas-griseus 3-4 milj.jr.....................Haaienembryo-hamerhaai..........................kleine haaiensoort nu










Carcharias taurus...........................Galeocerdo aduncus.......................Hexanchus gigas...........................Notorhinus primegenius







*
*
*
*
Sneeuw-val 2 maart 2005 in Friesland *** geniet ervan
.....................


zeg me wie je bent
je ogen sluimerden verlangen
ik bleef er maanden hangen
maar heb je nooit gekend
je hebt mijn tuin gezien
en bloemen die er bloeiden
al zijn er meer misschien waar
vlinders verder stoeiden
Kom zeg me wie je bent
dan kan de zon weer schijnen
je kunt niet zo verdwijnen
met zinnen als de mijne...

uit:..alles is veel, voor wie niet veel verwacht...C.B.


...
............................
..